238 و من كلام له عليه السّلام في شأن الحكمين و ذمّ أهل الشّام از سخنان امام عليه السّلام است كه دربارهء حكمين و نكوهش شاميان ( پيروان معاويه ) بيان فرمود . « 1 » خطبه در يك نگاه اين خطبه در واقع از دو بخش تشكيل يافته است ، در بخش اوّل امام شاميان را نكوهش مىكند و آنها افرادى سنگدل و بىريشه معرفى مىنمايد كه بايد

--> ( 1 ) . سند خطبه : نويسندهء كتاب مصادر نهج البلاغه در اينجا چنين مىگويد : « ما منابع اين خطبه را در ذيل خطبهء 26 آورده‌ايم و در واقع اين خطبه فصلى است از نامه‌اى كه امام آن را نوشت و دستور داد براى مردم ( در مناطق مختلف ) بخوانند » و هنگامى كه به گفتار مصادر در ذيل خطبهء 26 باز مىگرديم ، مىبينيم كه در آنجا مىگويد : « اين خطبه ( خطبهء 26 ) از خطبه‌هاى طولانى است كه مرحوم سيّد رضى تنها بخشى از آن را آورده است و جماعتى از پيشينيان بر سيّد رضى آن را به صورتى كه با نقل سيّد رضى تفاوتهايى دارد ، ذكر كرده‌اند از جمله « ابراهيم بن هلال الثقفى » در كتاب الغارات ، « ابن قتيبه » در كتاب الامامة و السياسة ، « طبرى » در كتاب المسترشد و « كلينى » در كتاب الرسائل و در ذيل همان مبحث مىگويد : « خطبهء 236 كه همان خطبهء 238 ماست نيز بخشى از اين خطبه بوده است و انگيزهء نوشتن اين نامه اين بوده كه گروهى از آن حضرت درخواست كردند رأى خود را دربارهء خلفاى پيشين بيان كند . امام ضمن اينكه به آنها تأكيد كرد در فكر وضع كنونى خود باشيد كه مشكلات مهمّى جهان اسلام را تهديد مىكند ، اين نامه را براى آنها نوشت و در اختيارشان قرار داد » . ( مصادر نهج البلاغه ، ج 1 ، ص 390 ) .